سلطان محمد ميرزا قاجار
134
سفرنامه سيف الدوله ( معروف به سفرنامه مكه ) ( فارسى )
و اما تفصيل صفا و مروه خارج مسجد الحرام ، كوچهاى است عريض ، طولش نزديك به هفتصد قدم . دو طرف كوچه ، بازار است و خانهها مشرف به كوچه . آخر كوچه يك طرف كه صفاست ، چهار پنج پله است از سنگ [ كه ] بالا مىرود . روى پلهها سه طاق است از سنگ تراشيده . « 1 » از پلهها كه بالا رفت جايى است مثل سكويى طولانى . طرفى كه مروه نامند بههمين قسم پلهها دارد از سنگ . مقابل پلهها يك طاق سنگى دارد . بعد از بالا رفتن از پلهها ، باز سكّوى مطولى است . و اما منا از مكه به منا ، زياده از يك ساعت [ است ] . خود منا جلگهاى است در ميان دو كوه . اهل مكّه بعضى عمارات در منا ساختهاند ، بهجهت توقف سه روزهء ايام حج . مسجدى هم دارد كه بعضى ستونهاى سنگ [ ى ] در آن مسجد هست . در دامنهء تلى هم دو ستون سنگ مجرد نصب است كه محل رمى جمره است . آبش [ از ] همان قنات زبيده است كه به مكه مىآيد . ايام [ 78 ب ] قربانى اين بيابان نه آنقدرها متعفن مىشود كه توان شرح آن را
--> ( 1 ) . « در هريك از صفا و مروه ايوانى رو باز ساخته و سه اطاق مثل سه در از گچ و آجر درست كرده ، و اين دو ايوان چهار پله از زمين كوچه ارتفاع دارد » . ( سفرنامهء فراهانى ، ص 193 ) .